Konferencja „Izby pamięci – teorie, znaczenia i potencjał badawczy”

Izby pamięci to miejsca, w których zachowywane są świadectwa lokalnej historii – przedmioty codziennego użytku, fotografie, dokumenty, pamiątki rodzinne oraz relacje ustne, będące nośnikami pamięci konkretnych osób i społeczności. Choć często powstają niewielkim nakładem sił, z inicjatywy pasjonatów historii i mieszkańców, stanowią ważne przestrzenie ochrony dziedzictwa kulturowego oraz przekazywania wiedzy o przeszłości kolejnym pokoleniom.

Izby Pamięci - Teorie, znaczenia i potencjał badawczy. Konferencja naukowa 17-18.09.2026, Wrocław

Zgromadzone w izbach pamięci przedmioty zyskują znaczenie dzięki historiom, które się z nimi wiążą. Pozornie zwyczajne obiekty stają się świadectwami ludzkich doświadczeń, lokalnych tradycji i przemian społecznych, a same izby – miejscami budowania tożsamości, edukacji oraz spotkania różnych perspektyw spojrzenia na przeszłość.

Konferencja „Izby pamięci – teorie, znaczenia i potencjał badawczy” będzie okazją do podjęcia refleksji nad tymi często niedostrzeganymi, lecz niezwykle cennymi przestrzeniami. Spotkanie zgromadzi badaczy i praktyków zainteresowanych znaczeniem izb pamięci, ich rolą w zachowaniu dziedzictwa oraz możliwościami wykorzystania ich zbiorów i narracji w badaniach interdysyplinarnych.

Program konferencji

10:00
Otwarcie konferencji

SESJA I (10:20–11:40)

dr Sebastian Wacięga
Czym jest izba pamięci? Między socjomuzeum a świątynią muz.

dr Szymon Beniuk
Izby pamięci w Polsce. Próba zdefiniowania zjawiska i jego skali.

dr Marcin Musiał
„Izba tradycji i perspektyw ogniwem socjalistycznego wychowania i kształcenia” – koncepcje izby pamięci w perspektywie założeń akcji z lat 70.–80. XX w. i ich potencjał dla współczesnej refleksji teoretycznej.

Dyskusja i przerwa kawowa

SESJA II (11:55–13:15)

dr Longin Graczyk
Małe muzea” – niewidzialny kapitał społeczny.

Jacek Żukowski
Etnograficzne atrakcje turystyczne – prywatne formy popularyzacji dziedzictwa polskiej wsi.

Magdalena Klag
Społeczna i kulturotwórcza rola izb pamięci.

Dyskusja i przerwa obiadowa

SESJA III (14:05–15:25)

Paweł Jakuboszczak
Izby pamięci kolei wąskotorowych w Polsce jako depozyty dziedzictwa i przestrzenie aktywizacji społecznej.

dr Dawid Keller
Balast? Izby pamięci kolei w Polsce na wybranych przykładach.

dr Ireneusz Wojewódzki
Wojskowe sale tradycji jako element ochrony dziedzictwa kulturowego na przykładzie 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej.

Dyskusja

15:30
Zwiedzanie wystawy stałej w Centrum Historii Zajezdnia (dla chętnych)

16:30
Zakończenie pierwszego dnia obrad

9:35
Przywitanie gości i rozpoczęcie II dnia obrad

SESJA IV (9:35–10:55)

dr hab. Julita Makaro, prof. UWr
Rola przedmiotów w praktykowaniu dziedzictwa. Od rzeczy w domu do rzeczy w izbie pamięci.

Kacper Rosner-Leszczyński
Nie tylko „buteleczki”. Zbiory farmaceutyczne w izbach pamięci i ich opracowanie.

dr Krystian Propola
Izba pamięci jako heterotopia. Ontologiczny status oddolnych enklaw przeszłości w dobie kryzysu wielkich narracji.

Dyskusja i przerwa kawowa

SESJA V (11:15–12:35)

prof. dr hab. Igor Borkowski
Szkolne izby pamięci w narracji propagandowej PRL jako narzędzia kształtowania postaw obywatelskich i wychowawczych.

dr inż. Joanna Nowicka
Historia lokalna w praktyce – wykorzystanie zbiorów izb pamięci w edukacji akademickiej.

dr Magdalena Mikrut-Majeranek
Izba pamięci jako laboratorium tożsamości regionalnej a edukacja regionalna.

Dyskusja i przerwa kawowa

SESJA VI (12:50–14:10)

dr hab. Renata Tańczuk, prof. UWr
Konstruowanie dziedzictwa i pamięci zbiorowej w Muzeum Ziemi Koźmińskiej w Koźminie Wielkopolskim.

dr Katarzyna Waszczyńska
Od izby do ekomuzeum? Narracja/e o lokalnym dziedzictwie – przykład Izby Regionalnej Ziemi Sztabińskiej im. Romana Gębicza.

Karolina Kolbuszewska, Adam Lubczyński
Muzea i izby pamięci – wspólna przestrzeń dla historii ziemi ostrowskiej.

Dyskusja i przerwa obiadowa

SESJA VII (15:10–16:30)

dr Anna Lubińska
Narracyjne izby pamięci. Materialne nośniki codzienności w prozie Umberta Eco i Orhana Pamuka.

Tomasz Piędzioch
Między teorią a praktyką – izby pamięci w perspektywie ich twórców i opiekunów.

Mateusz Adamczyk
Izby pamięci/regionalne we wschodnich Niemczech do 1945 r. – rekonesans badawczy.

Dyskusja

16:35
Zakończenie konferencji

Centrum Historii Zajezdnia

ul. Grabiszyńska 184

53-235 Wrocław

Sala „Przyszłość”

Konferencja odbywa się w ramach projektu „Ocalone Dziedzictwa”, prowadzonego przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”.