Celem konferencji Izby pamięci – teorie, znaczenia i potencjał badawczy jest zainteresowanie szerszej grupy badaczy z różnych dyscyplin i dziedzin naukowych – przede wszystkim humanistycznych i społecznych – tematyką izb pamięci, a także archiwów społecznych, muzeów regionalnych oraz innych podobnych lokalnych inicjatyw, dążących do zachowania miejscowego materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego – m.in. poprzez gromadzenie, często unikatowych, kolekcji. Naszym zamiarem jest także refleksja nad ich znaczeniem w wymiarze naukowym, społecznym oraz kulturowym. Celem konferencji jest także próba odpowiedzi na pytanie: czym właściwie jest (a czym nie jest?) izba pamięci, a także nakreślenie ram teoretycznych (także w ujęciu pamięcioznawczym), prawnych i typologicznych dla tego zjawiska.

Izby pamięci i podobne im lokalne formy działania na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego często pozostają niezauważone i rzadko bywają przedmiotem fachowych analiz naukowych. Widzimy w izbach pamięci, a także gromadzonych przez nie zbiorach, ogromny potencjał do badań w ujęciu interdyscyplinarnym oraz z zakresu historii, archeologii, etnologii i antropologii kulturowej, filozofii, socjologii, a także nauk o kulturze i sztuce, zarządzaniu i nauk prawnych. Zależy nam również na korzyści płynącej z zainteresowania badawczego tematyką izb pamięci, zarówno dla nauki, jak i lokalnych społeczności oraz dla zachowania i należytego pielęgnowania lokalnego dziedzictwa kulturowego zarówno w wymiarze materialnym,
jak i duchowym.